Verpleegkundige zorg tijdens de bevalling

Een belangrijke taak van de verpleegkundige is observatie: het goed in de gaten houden van wat zich afspeelt. Zij observeert jouw toestand tijdens de bevalling, ook bijvoorbeeld de helderheid vruchtwater. Daarnaast zorgt de verpleegkundige voor steun, motivatie en geruststelling voor jou en je partner. Uiteraard zijn er ook medische handelingen die verricht moeten worden.

Je kunt de bevalling indelen in drie fasen, hieronder meer hierover:

• ontsluitingsfase
• uitdrijvingsfase
• fase na de geboorte

De verpleegkundige zorg tijdens de ontsluitingsperiode wordt in belangrijke mate bepaald door jouw behoeften. Voorbeelden van verpleegkundige zorg in deze fase zijn:

• Bevorderen van rust
  De meeste vrouwen vinden het prettig als het tijdens de ontsluitingsperiode rustig om hen heen is. De verpleegkundige zorgt voor de gewenste rust en gaat in op behoeften van de jou en je partner
• Begeleiden van de ademhalingstechniek
  Veel vrouwen leren tijdens de zwangerschapscursus hoe ze zich op hun ademhaling kunnen concentreren. Dit is van belang om de weeën goed op te kunnen vangen. De verpleegkundige kan je helpen bij het zoeken naar een goed ademhalingsritme
• Helpen bij het vinden van een prettige houding
  Bij het opvangen van de weeën is de houding belangrijk. De ene vrouw ligt graag op haar zij terwijl de ander liever op de knieën naast het bed zit. De verpleegkundige kan je tips geven en helpen bij het veranderen van houding
• Ondersteunen van je partner
  De bevalling is ook voor je partner een ingrijpende gebeurtenis. De verpleegkundige betrekt hem er zoveel mogelijk bij. Hij kan bijvoorbeeld je rug masseren om de weeënpijn te verlichten of gewoon je hand vasthouden. Alleen al de aanwezigheid van de partner is voor veel vrouwen erg prettig. Soms kan je tijdens de weeën agressief worden naar je partner. De verpleegkundige kan jou dan kalmeren en uitleggen dat dit bij de laatste weeën hoort.
• Observeren van de barende vrouw
  De verpleegkundige houdt de volgende zaken nauwlettend in de gaten: Plas je regelmatig? Hoe vaak krijg je weeën? Hoeveel pijn heb je? De verpleegkundige noteert alle bijzonderheden.

Verpleegkundige zorg tijdens de uitdrijving is onder andere:

• Begeleiden bij het vinden van de gewenste pershouding
  Er zijn verschillende houdingen mogelijk om te persen. Zo kan je liggend of half zittend bevallen, of gebruik maken van een speciale baarkruk.
• Informeren over perstechniek
  Jou stimuleren om spontaan mee te persen tijdens een perswee. Dit duurt vier tot zes seconden. De kans op inscheuren wordt kleiner en afwijkingen in het CTG komen minder vaak voor, dan wanneer de barende zo hard en lang mogelijk mee perst.
• Verschonen van de onderlaag
  Tijdens het persen kan wat urine en ontlasting naar buiten worden geperst. Dit is normaal en zorgt ervoor, dat er meer ruimte komt voor het kind.
• Betrekken van de partner bij de bevalling
  De rol van je partner in deze fase is afhankelijk van jouw houding en de wensen van jou en je partner. Je partner kan bijvoorbeeld je hoofd of je rug ondersteunen. Als je partner wil, kan hij de geboorte volgen.
• Uitleg geven als er speciale ingrepen nodig zijn
  Het kan nodig zijn dat je moet worden ingeknipt, of dat de bevalling met een vacuümpomp of tangverlossing wordt beëindigd.
• Aansporen de aanwijzingen van arts of verloskundige op te volgen
  Tijdens de laatste persweeën, als het hoofdje geboren wordt, moet je af en toe zuchten om de vagina geleidelijk op te laten rekken. De vagina is nu helemaal gespannen en kan bij te hard persen scheuren. Af en toe mag je een beetje persen.
• Aanmoedigen
  De baby is bijna geboren. De verpleegkundige spreekt je moed in om nog even vol te houden en je zo helpen om die laatste, vaak moeilijke fase door te komen.

De verpleegkundige assisteert de verloskundige of arts tijdens deze fase, onder andere door een speciale po aan te geven waarin de placenta wordt opgevangen. Als je tijdens de bevalling bent ingescheurd, legt de verpleegkundige de benodigdheden voor het hechten klaar.